Noord-Korea revisited

23 december 2011

Om aan te geven dat ik bovenop het nieuws zit (actualiteit is my middle name): deze had ik al staan om te posten. Maar toen kwam Jasper ertussen en moest Kim Jong-il even in de ijskast.

Laten we wel wezen, eigenlijk is er best een mooie link te maken tussen een motie tegen de vrijheid van onderwijs van de SP en Noord-Korea. Als de motie was aangenomen, dan had Nederland samen met Noord-Korea tot het selecte gezelschap, tot dat puikje van de wereld behoord, waar thuisonderwijs verboden is. Geen joodse scholen meer, geen Vrije Scholen, geen thuisonderwijs – alles ten faveure van het Algemeen Eendrachtig Staatsonderwijs, waar de regering het monopolie heeft op het overbrengen van ideeën. Zo had Jasper van Dijk het graag gezien, maar zover is het niet gekomen.

Kim Jong-il is niet meer. Daarom wilde ik de fascinerende documentaire nog eens laten zien die de BBC uitzond in mei 2010.

Maar eerst een bericht van het Koreaanse staatspersbureau KCNA. Dat deelde mee dat ook de natuur in diepe rouw gedompeld is na het overlijden van de geliefde leider. Er is een serie opmerkelijke natuurverschijnselen waargenomen.

Vlak na de dood van de president scheurde het ijs op het Chonmeer, ‘zo luid, dat het hemel en aarde deed beven’. Er raasde een sneeuwstorm over het land, die abrupt stopte, waarna er een boodschap oplichtte op Mount Paektu, de heiligste berg van het land en tevens de plek waar Kim Jong-il ter aarde kwam. De boodschap was geschreven in het handschrift van de grote leider en luidde: ‘Paektuberg, heilige berg van de revolutie. Kim Jong-il.’ Dit verschijnsel duurde tot zonsondergang.

Enige uren later was er een Mantsjoerijse kraanvogel die driemaal rond het standbeeld van de president vloog en vervolgens in een boom landde, alwaar hij met gebogen hoofd een ‘rouwpositie’ aannam. ‘Zelfs de kraanvogel leek te treuren over het heengaan van Kim Jong-Il, geboren uit de hemel. Niet in staat hem te vergeten, vloog hij in het holst van de koude nacht het standbeeld’, aldus KCNA.

Voorts nog een mooie link van Corien, als top 3 ingestuurd op het blog van Jan Paul, opdat wij niet vergeten. Het is de grappigste website die ik dit jaar zag: Kim Jong-il Looking At Things, met uitsluitend foto’s van de grote leider, kijkend naar allerhande dingen.  

Meer foto’s en links op Jan Pauls blog.

En dan de BBC-documentaire. Hij is in tweeën geknipt, twee stukjes van een kwartier. Dat lijkt lang, maar je kijkt het zo weg, gezellig onder de kerstboom. Ik citeer uit eigen werk:

Een zeldzame en intrigerende documentaire over Noord-Korea. Een land met een besloten netwerk, zodat er geen sprake is van een wereldwijd web en je niet per ongeluk op andere ideeën kunt stuiten. Studenten die nog nooit van Nelson Mandela gehoord hebben en als enige wereldleiders Stalin en Mao bewonderen. 

De BBC mocht rondkijken in een ‘doodgewoon’ huis in een ‘doodgewoon’ dorp, zo benadrukte de overheidsbeamte die hen overal begeleidde. Het doodgewone gezin stond toevallig net op het punt aan een rijkgedekte tafel te schuiven; knap werk in een land dat afhankelijk is van voedselhulp omdat anders veertig procent van de bevolking van de honger sterft.

Volgens de overheidsfunctionaris was er van voedselhulp overigens geen sprake: Noord-Korea is uit-ste-kend in staat om zichzelf te redden. Zoals de journaliste aan het eind van deze reportage zegt: ‘Het meest verbazingwekkende is dat Noord-Korea gelooft, dat wij geloven dat wat zij ons laten zien, de waarheid is.’

Het tweede deel gaat over mensen die van Noord- naar Zuid-Korea gevlucht zijn. Journaliste Sue Lloyd-Roberts sprak met hen over het gemis van hun familieleden en les krijgen in ‘leven in de 21e eeuw’.

Goed nieuws

19 januari 2011

Dacht ik gisteren nog dat het lang zou duren voor we meer te zien zouden krijgen dan een trailer, nu kan ik verheugd melden dat de serie morgen al te zien is!

Human Planet, vanaf 20 januari iedere donderdagavond om 21.00 uur op BBC 1.

Hier een stukje uit de eerste aflevering: ‘Deserts. Life in the furnace’. Een keer per jaar mogen de mannen van het Dogonvolk in Mali vissen in heilig water, een ritueel dat bekendstaat als Antogo. Vierduizend vissers scheppen in een kwartier tijd het hele meer leeg.

Hier een blogstukje over het Antogoritueel van een van de makers van Human Planet.

Bijna goddelijk

18 januari 2011

Ik weet het, mijn blogfrequentie laat te wensen over. Je zou zeggen: er is twaalf uur per dag kindertelevisie, hoeveel werk kun je nou nog hebben? Maar je staat er versteld van. Ik bedoel: dat moet gevoerd en gelaafd en als je niet wilt dat de buren gaan praten, moet er zo nu en dan ook een broek in de was. Ach, en dan is er nog thuisonderwijs.

Terwijl ik hier nog even verder ga, voor jullie alvast een beeldschoon lekkermakertje: een trailer van de nieuwe achtdelige BBC-serie Human Planet, die binnenkort uitgezonden gaat worden. We zullen er in Nederland waarschijnlijk wel even op moeten wachten, maar het voorstukje is al sensationeel mooi. Dit is het soort televisie waar ik wel helemaal in zou willen kruipen.

Ik kan je er geen bioscoopdoek bij geven, maar als je hier klikt, krijg je de trailer schermvullend te zien.

Een kleine wereld

27 juni 2010

Eigenlijk is er maar één lid van ons gezin echt geïnteresseerd in het WK. De rest blijft op de hoogte van het nationale doelsaldo door afwisselend een koor van tetterende vuvuzela’s of een beteuterd ‘Oeoeh…’ dat vanaf de straat door de open ramen naar binnen waait.

Maar, zoals dat gaat, we praten elkaar aan tafel bij over onze bezigheden. En dan blijkt een wereldkampioenschap aanleiding voor allerlei andere onderwerpen. Hoeveel landen zijn er eigenlijk? Waarom spreken ze Portugees in Brazilië?

De uitdossingen zijn werkelijk adembenemend. Ik denk dat professor Herman Pleij wel een mooie theorie heeft over voetbalfolklore als vervanging voor het traditionele carnaval.

En dan dacht je dat het alleen de Ollanders waren. Maar neen, er zijn ook Engelse ridders vertegenwoordigd.

Moet je natuurlijk wel winnen.

De hele fotoreportage over verklede voetbalfans, inclusief Australische kangoeroes en Argentijnse zebra’s staat op de site van het Handelsblatt.

Maar het meest fascinerende van het WK vind ik de deelname van Noord-Korea. Philip en Jet konden niet geloven er mensen zijn die normaal gesproken hun land niet uit mogen. Dat het Noord-Koreaanse elftal bij uitzondering wel naar Zuid-Afrika mocht vertrekken, maar dat er dus geen fans bij zijn, want mensen die het land uit mogen, willen vaak niet meer terug. Dat Noord-Korea daarom Chinese supporters heeft ingehuurd om vanaf de tribune te juichen, zodat het nog wat lijkt.

We hadden het over het dilemma van mensen die overwegen te vluchten uit zo’n land. Dan ga je zelf waarschijnlijk een vrije toekomst tegemoet, maar de rest van je familie en vrienden zie je niet meer. ‘Dus het is net zoiets als vroeger in Oost-Duitsland?’, zei Jet. Zoiets, ja.

De BBC zond drie weken geleden een zeldzame en intrigerende documentaire uit over Noord-Korea. Dat land met een besloten netwerk, zodat er geen sprake is van een wereldwijd web en je niet per ongeluk op andere ideeën kunt stuiten. Dat land met studenten die nog nooit van Nelson Mandela gehoord hebben en als enige wereldleiders Stalin en Mao bewonderen.

Een land waar als een van de weinige in de wereld thuisonderwijs niet is toegestaan, want de regering houdt graag het monopolie op het overbrengen van ideeën. Toevallig weer een parallel met Duitsland; dat is namelijk het andere land waar thuisonderwijs geen optie is. In Duitsland is het vooral een overblijfsel uit de Tweede Wereldoorlog: de angst dat een dergelijke massaovertuiging weer gebeurt is zo groot, dat de overheid de denkbeelden van het volk onder controle wil houden. Maar angst is een slechte raadgever.

De BBC-journaliste mocht rondkijken in een ‘doodgewoon’ huis in een ‘doodgewoon’ dorp, zo benadrukte de overheidsbeamte die haar overal begeleidde. Het doodgewone gezin stond toevallig net op het punt aan een rijkgedekte tafel te schuiven; knap werk in een land dat afhankelijk is van voedselhulp omdat anders veertig procent van de bevolking van de honger sterft. Volgens de overheidsfunctionaris was er van voedselhulp overigens geen sprake: Noord-Korea is uit-ste-kend in staat om zichzelf te redden. Of, zoals de journaliste aan het eind van deze reportage zegt: ‘Het meest verbazingwekkende is dat Noord-Korea gelooft, dat wij geloven dat wat zij ons laten zien, de waarheid is.’

Het tweede deel van de reportage gaat over mensen die het land ontvlucht zijn. Journaliste Sue Lloyd-Roberts sprak met gevluchte Noord-Koreanen die in Zuid-Korea les krijgen in ‘leven in de 21e eeuw’. De migranten geven commentaar op de documentaire over Noord-Korea en vertellen over het gemis van hun achtergebleven familieleden. Beide reportages duren ongeveer een kwartier en zijn ontzettend de moeite waard.

Meer achtergrondinformatie op de site van BBC Newsnight.

 

Drie mooie boeken over de wereld buiten je tuinhekje. Een oude, een jongere en een net-uitgekomene, op volgorde van leeftijd.

Uit de oude, maar mooie doos: Peter Menzel, Material World, A Global Family Portret, 1994.

Menzel is ook de maker van Hungry Planet, What the World Eats, met weekmenu’s uit verre en dichtbije landen. De tafels van de wereld, foto’s waarop je maar blijft kijken (hier had ik al een link naar het TIME foto-essay gezet).

In Material World staan net zulke fascinerende foto’s, maar in plaats van eten, portretteert Menzel hier de bezittingen van de wereld. Grote foto’s en een haast steriele opsomming van de bezittingen per gezin: 1 schommelstoel, 2 driewielers, 4 kookpannen. Bijna iedereen heeft een televisie.

Dan ziet het vermogen van een familie uit Koeweit er zo uit:

en het boeltje van een familie uit Mongolië zo:

Het tweede boek is van vorig jaar: Help, mijn iglo smelt! Vier verhalen van kinderen uit verre landen, van Nathalie Righton en Ton Koene.

Een prachtige uitgave waarin het dagelijks leven van vier kinderen uitgebreid wordt beschreven. De opzet is te laten zien wat klimaatverandering aan het andere eind van de wereld voor gevolgen heeft. Maar eigenlijk speelt dat in de verhalen een vrij kleine rol.

Het is vooral een mooi boek, dat de kinderen zelf aan het woord laat. Over hun dagbesteding, hun lievelingseten, hun familie. Fantastische foto’s en boeiende verhalen die veel gespreksstof opleveren. Jet was verbaasd over het contrast tussen het meisje in Ethiopië, dat geen stukje bloot been mag laten zien voordat ze gaat trouwen, en de jongen in de jungle van Brazilië, die in het gunstigste geval met een lendendoekje op de foto staat.

Zelf vond ik het verhaal van de eskimo’s indrukwekkend. Ik had nog een idyllische voorstelling van de Noordpool. Oud en jong, schouder-aan-schouder op visjacht, verhalen vertellen in handgebouwde iglo’s. Maar eigenlijk heeft de ‘welvaart’ er binnen twee generaties niets dan coca cola en ellende gebracht. Heel schrijnend.

We willen het liefst van plaats ruilen met Toei, het jongetje uit Tuvalu. Hij woont alleen met elf volwassenen en negen kinderen op een eiland in de Stille Zuidzee.

Bolderburen in het paradijs, Philip droomde er helemaal bij weg. Het leek hem fantastisch, de hele dag snorkelen, spelen op het strand, varen in je boot met meezwemmende dolfijnen. En als je dorst krijgt, klim je in een kokospalm voor een nootje, want stromend zoet water is er niet. Die giftige pijlstaartrog nemen we wel voor lief. In Nederland kun je ook onder een auto komen.

Op de website van de fotograaf van het boek, Ton Koene, kun je hier foto’s uit het boek bekijken.

Tot slot een piepjonkie: Hoeveel papier gaat er in een boom? En andere vragen van kinderen over duurzaamheid. Door Bas van Lier, weer zo’n fijnerd die mooie informatieve boeken schrijft.

Ik ben eigenlijk meer van de verhalen, maar voor Bas van Lier maken we een uitzondering. Zijn non-fictie is goed en duidelijk en spreekt aan. Hij maakte al Het zeeboek en Het natuurboek voor kinderen, en zo’n zelfde vragenboekje als hierboven over Europa. In Hoeveel papier geeft hij heldere antwoorden op ingewikkelde vragen over het milieu. Een aanwinst voor het (thuis)onderwijs. 

Wat de wereld eet

26 februari 2008

 Bhutaans weekmenu

Gesurft voor u: mooie foto’s uit het boek Hungry planet, what the world eats, achter elkaar gezet in een online fotoreportage.

Fascinerend om te zien wat families over de hele wereld in één week eten (en hoeveel geld zij daaraan besteed hebben). Let vooral ook op de hoeveelheid frisdrank, pakjes en zakjes die sommige families wegwerken.

What the world eats, Part I
What the world eats, Part II (nog meer foto’s)
What the world eats, Part III (boodschappen doen en koken)